Meten wat telt: klinisch betekenisvolle eindpunten in curatieve oncologie

Het evenement bracht beleidsmakers, clinici, gezondheidseconomen, vertegenwoordigers van de industrie en patiënten samen voor een diepgaand debat over de rol van eindpunten in de klinische praktijk, terugbetalingsbeslissingen en gedeelde besluitvorming.

Na een welkomslunch werd de namiddag geopend met een keynote door Prof. Dr. Ahmad Awada (CHIREC Cancer Institute). Hij wees op de groeiende kloof tussen traditionele studie-eindpunten en de realiteit van de hedendaagse oncologische zorg. Klinisch betekenisvolle eindpunten gaan volgens hem verder dan statistische significantie en moeten patiëntrelevante uitkomsten weerspiegelen, zoals overleving, duurzaamheid van ziektecontrole, levenskwaliteit, toxiciteit en late nevenwerkingen. Prof. Awada benadrukte ook dat er geen uniforme standaard bestaat, aangezien betekenisvolheid afhangt van tumorkenmerken, behandelingscontext, onvervulde noden en maatschappelijke evoluties.

Het patiëntenperspectief kwam aan bod in een fireside chat met André Deschamps (Wij Ook vzw). Hij onderstreepte hoe belangrijk het is dat patiënten inzicht krijgen in zowel korte- als langetermijnbijwerkingen en hun impact op de levenskwaliteit bij het nemen van behandelbeslissingen. Op basis van recent surveyonderzoek bij prostaatkankerpatiënten toonde hij aan dat kwalitatieve gedeelde besluitvorming samenhangt met minder beslissingsspijt en een betere levenskwaliteit.

In een tweede fireside chat ging An Cloet (MSD Belgium) dieper in op de uitdagingen rond bewijsvoering in curatieve oncologie, met name de beperkte beschikbaarheid van mature overlevingsdata op het moment van regelgevende en terugbetalingsbeslissingen. Daarbij werd ook gewezen op de potentiële waarde van intermediaire eindpunten zoals ziektevrije overleving, niet alleen als surrogaat voor overleving, maar ook als weerspiegeling van tijd zonder ziekte, minder behandellast en betere maatschappelijke en professionele re-integratie.

Het evenement werd afgesloten met een panelgesprek met Pedro Facon (NIHDI/INAMI/RIZIV), Prof. Dr. Ahmad Awada, Patricia van Dijck (pharma.be) en Prof. Philippe Van Wilder (ULB School of Public Health). Het panel besprak hoe verschillende stakeholders eindpunten beoordelen in curatieve oncologie, het belang van absolute behandelwinst en de voorwaarden waaronder levenskwaliteit en patiëntgerapporteerde uitkomsten een volwaardige rol kunnen spelen in besluitvorming. Ook werden concrete pistes besproken om de afstemming tussen klinisch bewijs, verwachtingen van betalers en patiëntnoden in België te verbeteren.

De gesprekken bevestigden dat eindpunten geen louter technische parameters zijn, maar richtinggevend voor klinische keuzes, ethische afwegingen en een doelmatig gebruik van zorgmiddelen. Het evenement werd afgesloten met een oproep tot verdere samenwerking rond klinisch betekenisvolle eindpunten ter ondersteuning van patiëntgerichte en duurzame kankerzorg in België.