Screening op longkanker: het overwegen waard

Met bijna 6.000 overlijdens per jaar blijft longkanker de dodelijkste kanker in ons land. Dit is grotendeels te wijten aan het feit dat de diagnose vaak pas in een vergevorderd stadium wordt gesteld, wanneer genezing niet meer mogelijk is.

‘Vroegtijdige opsporing vergroot de kans op genezing aanzienlijk.’ (prof. dr. Ingel Demedts)

“Als longkanker in een vroegtijdig stadium opgespoord wordt, vergroot dat de kans op genezing aanzienlijk”, zegt prof. dr. Ingel Demedts, voorzitter van de Longkankerwerkgroep van All.Can Belgium. “Screening door middel van een Low-Dose CT-scan bij hoogrisicogroepen kan hier een belangrijk verschil maken.”

Uitdagingen

Zo’n screening leidt tot een diagnose in eerdere stadia, wanneer er nog geen merkbare symptomen zijn en waarbij genezende behandelingen nog mogelijk zijn.

Toch blijft de implementatie van nationale screeningsprogramma’s voor longkanker in Europa beperkt door een gebrek aan kennis, praktische uitdagingen, en zorgen over mogelijke risico’s zoals stralingsblootstelling, vals-positieve diagnoses en overdiagnose.

Aanbevelingen

Na een uitgebreide raadpleging van stakeholders heeft All.Can Belgium een reeks aanbevelingen opgesteld om de implementatie van een nationaal screeningsprogramma haalbaar te maken:

• Screening redt levens: een gestructureerd screeningsprogramma is essentieel om ad-hocinitiatieven zonder kwaliteitscontrole te voorkomen.
• Expertisecentra: screening moet plaatsvinden binnen netwerken van expertisecentra om kwaliteit en opvolging te garanderen.
• Eerstelijnszorg: huisartsen, apothekers en andere eerstelijnszorgprofessionals spelen een sleutelrol bij het bereiken van de doelgroep.
• Voorlichting: evenwichtige informatie over de voordelen en mogelijke risico’s van screening is noodzakelijk, zowel voor de zorgsector als voor de bevolking.
• Rookstopprogramma’s: een screeningsprogramma moet vergezeld gaan van rookstopinitiatieven om de gezondheidswinst te maximaliseren.
• Bewustwording: publieke voorlichting over longkanker kan helpen om het stigma te verminderen en de misvatting te doorbreken dat longkanker een automatisch doodvonnis is.
• Kosteneffectiviteit: onderzoek toont aan dat longkankerscreening kosteneffectief kan zijn bij een investering van €20.000-30.000 per gewonnen QALY (Quality-Adjusted Life Year, een extra levensjaar in goede gezondheid).

Oproep tot actie

All.Can Belgium roept beleidsmakers op om een nationaal LDCT-longkankerscreeningsprogramma te overwegen. De publieke steun en wetenschappelijke evidentie maken duidelijk dat investeren in vroege opsporing niet alleen levens kan redden, maar ook kan bijdragen tot een efficiëntere en effectievere gezondheidszorg in België.

‘Screening kan niet alleen levens redden, maar ook bijdragen tot een efficiëntere en effectievere gezondheidszorg in België.’

Whitepaper

Onze aanbevelingen zijn gebaseerd op inzichten en expertise van een breed scala aan stakeholders via vragenlijsten, interviews en een rondetafelgesprek. De resultaten werden getoetst aan de wetenschappelijke literatuur en samengebracht in een whitepaper die als basis dient voor verdere discussie.